Böbrekler, vücudumuzun filtreleridir. Böbreklerin en önemli görevlerinden bir vücuttaki toksinlerin atılmasına yardımcı olmaktır. Sağlıklı böbrekler, kanı sürekli olarak temizler, yabancı maddeleri dışarı atar ve vücut kimyasını dengeler. Ayrıca hem kan basıncını hem de vücuttan ayrılan sıvı miktarını düzenlemeye yardımcı olur.
Kronik böbrek hastalığının son aşamasında veya akut böbrek hasarının bir sonucu olarak böbreklerin başarısız olması durumunda, çalışmayan böbreklerin (böbrek yetmezliğinin) işini üstlenmek için iki seçenek vardır: diyaliz veya transplantasyon (böbrek nakli).
Periton Diyalizi (Karından kateterler ile) ve Hemodiyaliz olmak üzere diyalizin iki çeşidi vardır.
Hemodiyaliz; oluşturulan damar yolları (Arterivenöz fistüller) ya da ana toplardamarlara takılan kateter aracılığı ile oluşturulan bağlantı yoluyla kan temizlenmek üzere vücudun dışındaki hemodiyaliz makinesine taşınır. Burada süzülmesi gereken zararlı maddeler temizlenip tekrar aynı yoldan vücuda geri verilir.
Diyalizde Vasküler (Damarsal) Erişimin Kurulması ve Sürdürülmesi
Erişim Oluşturma
Hemodiyaliz yapılabilmesi için gerekli kan akımını sağlanabilmesi için olan hastalar, atardamar ile toplardamar arasındaki Arteriovenöz (AV) fistül: denilen bağlantının yapıldığı, cerrahi bir prosedürden geçmelidir. Bu işlemden sonra hastalar bu yoldan yaklaşık 3 hafta sonra diyalize girebilmektedir. Akut böbrek hasarı ile hastaneye yatırılan hastalar için, acil durumlarda kalıcı bir erişim noktası oluşturulana dek venöz kateter kullanılarak geçici damar yolu kullanılır.
Arteriovenöz (AV) fistül oluşturulamayan hastalarda atardamar ve toplardamarın yapay bir damar (greft) ile birbirine birleştirilmesi vb. farklı cerrahi prosedürler gerektiğinde yapılabilmektedir.
Erişimi Koruma
Zamanla, erişim noktasında hızlı tıbbi müdahale gerektiren sorunlar ortaya çıkabilir. Fistül ve greft erişim noktaları tıkanabilir, enfekte olabilir ve damarlar büyüyebilir (anevrizma gelişebilir).
- Arteriovenöz (AV) fistül bu açılardan takip edilmeli ve her hemodiyaliz sonrası kontrol edilmelidir.
- Erişimin bulunduğu koldan kimsenin kan almasına izin verilmemelidir
- Her diyaliz seansında, diyalizin verimli bir şekilde ilerleyip ilerlemediği veya yeterli akımı hızının sağlandığı kontrol edilmelidir.
- İşlem sonrası girişim yerinde kanama gözlemlenmelidir: aşırı kanama erişim hatasından kaynaklı olabilir